Dorota H. Szczęsna-Iskander

PRESBYOPIA-MANAGEMENT – STARCZOWZROCZNOŚĆ!

Najczęstszym powodem wizyty u optometrysty są problemy z widzeniem z bliska. Jednocześnie temat ten nie otrzymuje należnej mu uwagi podczas konferencji klinicznych ani w literaturze optometrycznej. Cała uwaga skupia się na kontroli krótkowzroczności (myopia management), podczas gdy starczowzroczność może mieć w naszej dziedzinie jeszcze większy potencjał.

Optometria 2026 w Krakowie jest wyjątkiem od tej reguły i traktuje zarządzanie prezbiopią bardzo poważnie. Kluczowym słowem jest tutaj „management” (zarządzanie), ponieważ – podobnie jak w kontroli krótkowzroczności – powinniśmy koncentrować się na wszystkich dostępnych możliwościach, aby jak najlepiej zaspokoić potrzeby pacjenta. Mogą one obejmować (choć nie ograniczają się do) soczewki kontaktowe, zabiegi chirurgiczne, rozwiązania farmakologiczne, a także okulary.

Problem polega na tym, że w języku angielskim brakuje dobrego, powszechnie zrozumiałego określenia słowa „presbyopia”. Dlatego pacjenci często mówią po prostu, że „potrzebują okularów do czytania”. W ten sposób potrzeba (widzenie z bliska) zostaje od razu ukierunkowana na konkretny produkt. W zarządzaniu starczowzrocznością powinniśmy odwrócić ten schemat: najpierw dokładnie przeanalizować i zdefiniować rzeczywiste potrzeby wzrokowe pacjenta w zakresie bliży, a dopiero potem omówić odpowiednie rozwiązania.

Soczewki kontaktowe mogą w tym kontekście oferować istotne korzyści w porównaniu z innymi metodami. Wszystko zaczyna się od dobrej komunikacji. Dużą pomocą jest fakt, że w języku polskim funkcjonuje neutralne określenie „starczowzroczność”, którego brakuje w wielu innych językach. To bardzo dobry punkt wyjścia do rozpoczęcia „drogi z prezbiopią” – omówienia jej konsekwencji klinicznych i znalezienia najlepszego możliwego rozwiązania.

1. Zmiany w refrakcji i widzeniu obuocznym u pacjentów z prezbiopią – Susan Gromacki (20 min)

W prezentacji omówiony zostanie wpływ prezbiopii na układ wzrokowy, w szczególności na akomodację, widzenie do dali i bliży, układ wergencji, czułość na kontrast oraz ogólne funkcje wzrokowe.

3. Korekcja prezbiopii w nieregularnych rogówkach – Susan Gromacki (20 min)

Pacjenci z nieregularnymi rogówkami również rozwijają prezbiopię. Jedna z czołowych światowych ekspertek w dopasowywaniu specjalistycznych soczewek kontaktowych omówi, jak optymalnie korygować widzenie do dali, odległości pośrednich i bliży u tych pacjentów.

5. Farmakologiczne rozwiązania dla pacjentów z prezbiopią – Susan Gromacki (20 min)

Cztery różne krople do oczu zostały zatwierdzone przez amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA) do leczenia prezbiopii. Wykład przedstawi ich skład, mechanizm działania, skuteczność oraz działania niepożądane. Zaprezentowane zostaną również inne leki opracowywane obecnie z myślą o przyszłym zastosowaniu w terapii prezbiopii.